do XXV dynastii

XXVI dynastia 664 - 525
( Sais )

do XXVII dynastii

Pierwsi trzej (czterej) władcy tej dynastii są przez K.Kitchena wyodrębnieni jako tzw. XXV dynastia protosaicka. Właściwą stolicą kraju jest Memfis, a mówiąc  Okres Saicki charakteryzujemy kulturę epoki rządzonej przez królów XXVI dynastii. Był to okres spokoju i gospodarczej prosperity oraz znacznych osiągnięć artystycznych nawiązujących do form archaicznych. Renesans Saicki to nie tylko nowe międzynarodowe przymierza, ale również nowa polityka militarna - nabór greckich i karyjskich hoplitów, żydowskich najemników i fenickich okrętów wraz załogami, również próby budowy własnej floty i utrzymywanie stosunków z greckimi miastami. Konfrontacja z Kuszytami i Babilonem doprowadziła do długotrwałych wojen uniemożliwiających trwałą dominację w Azji. Dzięki niekonwencjonalnej potędze militarnej, Persowie pokonali dynastię z Sais przyjmując jednak zdobycze kulturalne stojących na znacznie wyższym poziomie kulturowym Egipcjan.
Transkrypcja królewskiej tytulatury będzie poprawnie widziana po pobraniu i zainstalowaniu czcionki glyphtrl.ttf .

a

715 - 695

 

Ammeris

  • Ammeris (Man)

Manethon przypisuje temu władcy panowanie przez 12 lat i dodaje że jego następcą był Stephinates. Przypuszcza się, że Ammeris, nazywany przez Manethona, Ammeris Nubijczyk, był kuszyckim namiestnikiem ustanowionym przez Szabakę, po usunięciu Bokchorisa.

b

695 - 688

 

Stephinates

  • Stephinates (Man)

Zdaniem Manethona następca Ammerisa Nubijczyka. Pierwowzorem greckiego imienia Stephinates może być egipskie imię Tefnacht. Był prawdopodobnie jakimś lokalnym wasalem XXV dynastii, a wg. W.Helcka mógł być synem Bokchorisa

c

695 - 688

 

Nekaub

  • Nechepsos (Man)

U Manethona Nechepsos. Władca, który miał rządzić przez 6 lat, a, zdaniem K.Kitchena - 16. Uznawany za lokalnego regenta z Sais z czasów poprzedzających panowanie właściwej XXVI dynastii.

0

672 - 664

Nekau I  ( Necho I )

  • ... ...

  • ... ...

  • ... ...

  • mn-xpr-ra (?)

  • nk(A)w , nk(A)w-b(A) (?) , Nechao (Man) , Nechepsos (Man)

 mn-xpr-ra  Mencheperre (O Niezmiennej Postaci, Re)
 nk(A)w Nekau

Syn Bokchorisa, księcia Sais. Był jednym z dynastów Delty wiernym Asyrii, przez którą wspierany, władał Sais i Memfis. Nawet synowi swemu Psametykowi nadał asyryjskie imię Nebuszezibanni. Wedle przekazu Herodota, został prawdopodobnie zabity przez Tenutamona.

 1

664 - 610

Psametyk I

  • Hr aA-ib

  • nb-a

  • qnw

  • wAH-ib-ra

  • psmtk , p(A)-s(I)-n-mtk , Psammetichos (Man)

 wAH-ib-ra Uahibre (Stałe Jest Serce Re)
 psmtk Psametyk (potocznie: Handlarz Winem z Meczek ; Mąż [boga] Meczek)
   

Syn Nekau I, księcia Sais. Pod asyryjskim imieniem Nebuszezibanni rządził w Athribis. Po wycofaniu się Asyryjczyków przejął władzę uzyskując zwierzchnictwo nad książętami Delty opierając się na jońskich i karyjskich najemnikach. Dotarł z nimi do Palestyny, oblegał Aszdod. Udało mu się przyłączyć Środkowy Egipt zarządzany przez regentów z Herakleopolis - Padiiseta i Sematauiefancha. W 656 przejął władzę również w Tebach gdzie staraniami dyplomatycznymi uzyskał dla swej córki Nitokris tytuł Boskiej Czcicielki Amona, co zapewniało praktyczną władzę nad Górnym Egiptem. Sądzi  się ostatnio, że w uzyskaniu urzędu Boskiej Czcicielki Amona dla Nitokris pomógł w znacznym stopniu Sematauiefanch, książę Herakleopolis, wspierając zbrojnie Psametyka. Działalność militarna Psametyka w późniejszych latach koncentrowała się głównie w Libii i Azji Przedniej. W odpowiedzi na wzrastające potęgi Medii i Babilonu Psametyk wspierał rozpadającą się Asyrię w bitwach w latach 616 i 610. Z działalności budowlanej władcy znane są m.in. rozbudowa Serapeum w 52 roku panowania i liczne zabytki znajdywane głównie na terenach Delty. Umarł po długim panowaniu i został pochowany w Sais.

2

610 - 594
610-595 (Dodson, von Beckerath)

Nekau II ( Necho II )

  • Hr siA-ib

  • mAa-xrw

  • mri-nTrw

  • wHm-ib-ra nswt-bit wHm-ib-ra

  • nk(A)w , nk(A)w sA-ra , nqw , Nekos (Man)

wH-ib-ra Uhibre 
wHm-ib-ra
Uhemibre (O Odnawiającej Się Woli, Re)

 nk(A)w Nekau

Fajansowe uszebti króla. Leiden MuseumSyn Psametyka I i królowej Mehitenusechet. Wspierał Asyryjczyków przeciwko Babilonii. W wyniku syryjskiej wyprawy z 609 r dowodzonej osobiście przez Nekau został pobity pod Megiddo stawiający opór król Judy Jozjasz. Na jego miejscu osadził Nekau jego syna Joachaza, a później Jojakima, przywracając tym samym zwierzchnictwo Egiptu nad Palestyną. Po przegranej z armią babilońską słynnej bitwie pod Karkemisz w 605 r wojska Nekau II wycofały się do Egiptu i tylko śmierć Nabopolassara, ojca Nabuchodonozora uratowała Egipt przed najazdem. W 601 r Nakau odparł babiloński atak na Egipt i jak podaje Herodot, w pogoni za uciekającym wrogiem, zdobył Gazę. Był twórcą floty egipskiej, którą na zlecenie króla budowali rzemieślnicy korynccy. Podjął też budowę kanału łączącego wschodnią odnogę Nilu (na pn. od Bubastis) z Morzem Czerwonym. Prace nad kanałem zostały zakończone dopiero przez Dariusza Wielkiego. Sądzi się, że zorganizował wyprawę handlową, która pierwszy raz w dziejach opłynęła Afrykę. Wydarzenie to jest jednak kwestionowane jako fakt historyczny, skarabeusze z Brukseli mające go poświadczać są prawdopodobnie nowożytnym fałszerstwem. Nakau II zmarł w maju 594 r p.n.e. zostawiając tron swemu synowi, Psametykowi II

3

595 - 589
 

Psametyk II

  • Hr mnx-ib , mnx-ib nfr-ib-ra

  • wsr-a

  • snfr-tAwi

  • nfr-ib-ra , snfr-tAwi nfr-ib-ra

  • psmtk , nb-pHti-ra psmtk , Psammuthis (Man) , Psammis (Man)

 nfr-ib-ra Neferibre (O Doskonałym Sercu, Re)
 psmtk  Psametyk (Pan Siły, potocznie: Handlarz Winem z Meczek ; Mąż [boga] Meczek)

Syn Nekau II i królowej Chedebnetiretbinet. Podczas swego krótkiego panowania osobiście poprowadził wyprawą przeciwko Nubijczykom o czym zaświadczają napisy na kilku stelach oraz wzmianka u Herodota.  Efekt tej ekspedycji nie jest nam całkowicie znany. Wiadomo, że w jednej z bitew wielu Nubijczyków straciło życie a 4200 zostało wziętych do niewoli. Nie wiadomo, czy została zdobyta stolica w Napata. Z okresu panowania Psametyka zachowało się wiele zabytków, ozdabiał budowle drobnymi akcentami architektonicznymi, wiele z nich wzniósł sam, wiele też uzurpował. Zmarł w drodze powrotne z podróży do Fenicji.

4

589 - 570

Apries

  • Hr wAH-ib

  • nb-xpS

  • swAA-tAwi , sA-ptH mri.f

  • xaa-ib-ra

  • wAH-ib-ra , Uaphres (Man) , Apries (Man)

 xaa-ib-ra Chaaibre (O Radosnym Sercu, Re)

 wAH-ib-ra Uahibre (O Niezłomnej Woli, Re)

   

Syn Psametycha II. Energiczny i odważny władca. Prowadził wojnę z Fenicjanami, zajął Sydon i przez 13 lat oblegał Tyr. Wspierał powstanie żydowski przeciwko Babilonowi, w wyniku czego doszło do konfliktu z Nabuchodonozorem. W 586 p.n.e. Jerozolima została zdobyta przez Babilińczyków. Za panowania Apriesa rozwinęła się żydowska gmina na Elefantynie. Na skutek buntu w armii zostaje pozbawiony władzy w 571 p.n.e. i pojmany przez Amazisa a następnie wydany ludowi i uduszony. Inne wersja wydarzeń to śmierć Apriesa 22 marca 569 p.n.e. w bitwie wojsk Amazisa z Nabuchodonozorem, gdzie walczył prawdopodobnie po babilońskiej stronie. Jak podaje Herodot, Apries  został pochowany przez Amazisa w grobach świątynnych w Sais.

 5

570 - 526
  

Amazis ( Ahmose II )

  • Hr smn-mAat

  • sA-nt spd-tAwi

  • sA-nt-spd-tAwi , stp-nTrw

  • Xnm-ib-ra

  • jaH-msi(w) , (sA-nt , sA-wsiri) , Amosis (Man) 

 Xnm-ib-ra Henemibre (Obejmujący Serce Re)
 jaH-msi(w) sA-nt  Jahmesi Sineith (Księżyc Się Narodził ; Syn Neith)
   

Być może skoligacony z Apriesem, ojciec Psametyka III, mąż Tanetchety. Będąc ministrem Apriesa przejął władzę jako uzurpator. Odparł atak Babilończyków i podbił część Cypru. Zawarł przymierze z Krezusem królem Lydii oraz Polikratesem z Samos. Poślubił Ladike, Greczynkę z Cyreny. Faworyzował Greków, kupcom greckim nadał miasto Naukratis i liczne przywileje umożliwiające niebywały wzrost potęgi gospodarczej tego niezależnego miasta. Zezwolił na zakładanie innych greckich osad i miejsc kultu w Delcie. Jeden z dokumentów zaświadcza o wyprawie do Nubii w 41 roku panowania Amazisa.  Rozbudował świątynię Neith w Sais, w Memfis wzniósł sanktuarium Izydy (Herodot), zbudował świątynie w Abydos i Mendes, nilometr w świątyni Sepa i inne budowle w oazie Baharija i Heliopolis. Pochowany został w okręgu świątynnym w Sais. Amazis uznany został za jednego z sześciu wielkich egipskich ustawodawców, jak również zaszczycony przez Greków tytułem jednego z "Siedmiu Mędrców".

 6

526 - 525

Psametyk III

  • ... ...

  • ... ...

  • ... ...

  • anx-kA-n-ra , anx-kA-ra

  • psmtk , Psammecherites (Man) , Psammenitos (Man) 

 anx-kA-ra Anchkare (Re Dający Życie Duszy)
 psmtk  Psametyk (potocznie: Handlarz Winem z Meczek ; Mąż [boga] Meczek)

Syn Amazisa. Panował zaledwie kilka miesięcy. Zdradzony przez jednego ze swych sprzymierzeńców, Fanesa z Helikarnasu, przegrał z Persami bitwę pod Peluzjum, wysofał się do Memfis. Po długim oblężeniu miasto skapitulowało. Psametyk próbował jeszcze wzniecać bunty, jednak został ukarany śmiercią przez Kambyzesa.

do XXV dynastii

do XXVII dynastii

Copyright © 2000-2010 Dariusz Sitek, Czestochowa - Chicago - Ann Arbor